Akciğer Kıl Kurdu Enfeksiyonlarını önlemek için öneriler

Uğraş Kaynarca – Veteriner Hekim

Bahar aylarına girdiğimiz bu günlerde ülkemizin akdeniz ikliminin görüldüğü bölgelerinde mera ve otlatma sezonu da başladı. Meralara çıkan küçük baş ve büyük baş hayvanarda iç ve dış parazit olguları sıklıkla gözlenebilmektedir.

Otlatma mevsimi öncesinde akciğer kıl kurdu (Dictyocaulus viviparus) enfeksiyonlarının önlenmesi için sürülerin meralara katılımı öncesinde önlemler önem taşımaktadır.

Otlatma düzenlerinde ve hava koşullarında meydana gelebilecek değişiklikler akciğer kıl kurdu enfeksiyonlarının seyrinde önemlidir.

Akciğer kıl kurdu enfeksiyonları et ve süt üreten işletmelerde üretim maliyetlerine olumsuz etki etmekte, ürün işleme kayıpları nedeniyle de maliyet artışına neden olmaktadır. Ayrıca sekonder enfeksiyonlara ve sağlık sorunlarına yol açmaktadır.

Otlatma mevsimi öncesinde akciğer kıl kurdu enfeksiyonlarına karşı önlemler önem taşır.

1. Akciğer kıl kurdu enfeksiyonları yalnızca genç hayvanların enfeksiyonu değildir.

Geçmişten beri akciğer kurdu enfeksiyonu genç hayvanların hastalığı olarak düşünülmüştür. Uzun otlatma süreleri ile birlikte solucanlarla sürekli temas, yetişkin sürülerde salgınlarda artışa neden olmuştur.

Sığırların bağışıklık sistemleri güçlendirildiğinde ve bununla birlikte hastalık etkenleriyle düzenli olarak temas ettiğinde akciğer solucanına karşı doğal bağışıklık geliştirebilir. Uzun otlatma dönemlerinde sınırlı terapötik aralığa sahip olan uzun etkili antelmentiklerin kullanılması, sığırların doğal bağışıklıklarını olumsuz etkilemektedir ve sığırları akciğer kıl kurtlarına karşı savunmasız bırakmaktadır. 

2. Salgınların maliyeti yüksektir.

Besi sığırı sürülerinde genç sığırlarda salgının maliyeti hayvan başına 500 ile 1.000 TL arasındadır.

Süt işletmelerinde ise yetişkin inek başına akciğer kurdu enfeksiyonunun toplam maliyeti 10 bin TL’sının üzerindedir. Bu maliyetin yüzde ellisi  günlük süt verimindeki 4 kg düzeyindeki düşüşler oluştururken diğer yarısını ise laboratuvar masrafları, tedaviler, ekstra tohumlamalar ve ölü hayvanların bertaraf edilmesi oluşturmaktadır.

Akciğer kıl kurtlarının maliyeti genç sığırlarda hayvan başına 500 ile 1.000 TL arasındadır.

3. Sekonder enfeksiyonlara ve sağlık sorunlarına yol açabilir.

Akciğer kıl kurdunun günlük yem alımını azalttığı, kilo kaybına neden olduğu ve süt verimini düşürdüğü bilinmektedir.

Bağışıklık sisteminin de zayıflamasıyla akciğer hasarı ve iltihabı, mastitis, doğurganlıkta düşüşler, topallığın yanında ve akciğer pneumonisi gibi sekonder enfeksiyonlara da neden olur.

  • Aşılama

Akciğer kıl kurdu larvaları enfekte meralardan sığırlar tarafından alındığında bağırsaklardan akciğerlere göç ederler ve burada yumurtlarlar. Yumurtalar hayvan tarafından öksürme sonrasında yutulur ve sindirim sistemine geçer. Yetişkin dişiler bağırsaklarda binlerce yumurta bırakır ve kıl kurtları çoğalır. Aşılar etkenin döngüsünü taklit eder. Bağışıklık son uygulamadan iki hafta sonra gelişmektedir ve otlaklara çıkarılması için son dozu takiben altı hafta beklenmelidir. Ülkemizde Akciğer Kıl Kurdu Aşıları ruhsatlı değildir.

  • Antelmentik kullanımında direnç ve İKAS ve Sütten Arınma süreleri belirleyicidir

Antelmentikler yalnızca gerekli olduğunda dışkıdaki yumurta sayımlarına göre ve potansiyel direnç oluşumuna karşı bilinçle Veteriner Hekim tarafından oluşturulan İşletme Planı doğrultusunda kullanılmalıdır.

Antelmetiklerin etkili bir seçenek olarak kullanılmalarına devam edilebilmesi için sorumlu bir şekilde kullanılmalıdır. Bağışık sistemini akciğer kıl kurdu enfeksiyonlarına karşı hazır hale getirmek için sığır sürülerini aşılamak, akciğer kıl kurdu enfeksiyonlarını önlemek için ise antelmentikleri kullanmak seçenektir.

Veteriner Hekim tarafından antelmentikler önerildiğinde, işletme yönetimleri ve yetiştiricilerin dikkatli bir şekilde et ve sütten arınma için sürü sağım ve kesim programlarını yönetmeleri gerekmektedir.

Ürünlere bağlı olarak değişmekle birlikte, sırttan dökme antelmentikler 28 ile 45 günlük koruma sağlamaktadır. Enjektabl formlar ise 14 ile 35 gün koruma sağlayabilir. Bununla birlikte ette 108 güne kadar sütte ise 80 güne kadar kalabilmektedirler. Bu ürünlerin etkinliği doğru dozlarda kullanımı ve meralardaki kıl kurdu yüküne bağlıdır. Bu faktörler doz miktarında değişkenlikle birlikte et ve süt kalıntı süreleri için iş planına ekstra yük getirebilir.

  • Antelmentikler bir meranın ekosistemini bozabilir.

Antelmentikler sığırlara uygulandığında kıl kurtları dışkı ile atılır. Gübre böceği gibi temel böcekler sığır dışkılarını parçalarken bu kurtların dışkıda varlığında gübre böceklerini öldürür. Gübre böcekleri, sığırların organik maddesini parçalamak ve dolayısıyla mera bütünlüğünü korumak gibi önemli bir görevi yerine getirir.

7. İşletmelerde özel bir koruma programı oluşturulmalıdır

Diğer parazitler için kıl kurtları ve solucanlar ile mücadele protokolleri, otlatma modelleri, dışkıda yumurta sayımları, sürüdeki sığırların barınma süreleri, yeni hayvanların işletmeye katılımı gibi değişkenlerin de göz önüne alındığı önleme ve koruma programları uygulanmalıdır.

Keyifli okumalar dileriz

Diğer hastalıklar ve koruma önerileri ile ilgili güncel haberleri gözden geçirmek isterseniz,

Süt İşletmelerinde Biyogüvenlik önlemleri ile ilgili güncel değerlendirmeleri gözden geçirmek isterseniz,

Print Friendly, PDF & Email

ugras

Türkiye Çiftlik Hayvanları ve Sağlığı Ağı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Follow by Email
Facebook
Twitter
LinkedIn
Instagram